Image
Image

Xodlu Saidi

1810-1848. Artvin’in Yukarı Xod (yeni adı Yukarı Maden) köyünde doğdu. Asıl adı Sait’tir. Küçük yaşlarda medrese eğitimi aldı.

Doğum ve ölüm tarihlerine ilişkin kesin bilgiler bulunmamakla birlikte yaklaşık 1810 yılında doğduğu tahmin edilmektedir. Mehmet Koç (1936-2001) ve Osman İlker’in (1932-2020) araştırmalarında sözü edilen ve Şamili’nin (1810-1865) Erzurum hapishanesindeyken yazdığı bir şiirden yolaçıkılarak 1850 öncesi bir tarihte ölmüş olabileceği varsayılmaktadır.

Xodlu Saidi aldığı dini eğitimi geliştirerek köyünde imamlık yapmaya başladı.

Xodlu Şamili ile aynı dönemin aşıkları olduğu bilinmektedir. Hocalık yapan Saidi namaz kıldırırken pencereden atılan bir kurşunla öldürüldü. Kesinlik kazanmamakla birlikte, aynı kıza aşık olduklarından dolayı, Şamili bu olaydan sorumlu tutuldu.

Aşık Saidi, şiirlerinde genellikle sevgilisini ve ona ulaşamamasını yansıtmaktadır.

Xodlu Saidi’nin ağızdan ağza aktarılan şiirleri ilk kez derli toplu olarak Mehmet Koç’un araştırmalarında yeraldı. Kendi döneminden kalma yazılı bir kayıt ise bulunmamaktadır.

Saidi’nin elde kalan şiirleri değişik gazete, dergi ve araştırmalarda yayınlandı.

Xodlu Saidi köyünde öldü ve orada toprağa verildi.


Kaynak:

Şiirler

Arzum Kaldı


Yüksektir yarin ayvanı
Eremedim arzum kaldı
Bir doyunca yar yüzünü
Göremedim arzum kaldı

Bu gece yar temaşalar
Oynasın beyler paşalar
Yar koynunda menemşeler
Deremedim arzum kaldı

Said’im şems ü çıraklar
Bitmez gönlümde firaklar
Yar yolu oldu ıraklar
Varamadım arzum kaldı

* * *
 
Münasiptir


Dünyada bulunmaz misli menendin
Sana erbap sinem al münasiptir
O selvi kametin o ince belen
Tamam yüz liralık şal münasiptir

Övmüş de yaratmış yaradan halik
Hubların sultanı canlara layık
Seksen bin cariye yüz bin halayık
Hizmetin görmeye kul münasiptir

Der Said sürmeli kaş ile gözü
Bedirlenmiş ayın on beşi yüzü
Seni saran yiğit eder cümbüşü
Leblerin emmeye dil münasiptir
Eğlencesi


Geldi geçti yaz ayları yürümez
Yüce dağlar imiş kar eğlencesi
Sevda çeken asla karar kılamaz
Elbette olmazsa bir eğlencesi

Tıfıl şebhezerler ala sevinir
Dünyada zenginler mala sevinir
Bülbül gonca iken güle sevinir
Biçare aşığın yar eğlencesi

Aşk ateşi sakin oldu bu serde
Sen beni uğrattın kavgaya derde
Said nice durur Xod gibi yerde
Elbette gönlünün var eğlencesi

* * *

Yeter


Bus edem dest ü damanın barışalım gel yeter
Mah yüzün döndür bu yana bir selamım al yeter
O güzellik sende iken bende sevda az değil
Nuş edelim ab-ı Kevser lebin üzre bal yeter

Sanki cennet koynun içi öyle gonca güllerin
Acayip şirin görünür veçhin üzre tellerin
Al yanağın bir kızıl gül mah-tabandır halların
İstemem birşey cihanda ol simada kal yeter

Ey peri zarın çekerim bülbül-i şeyda gibi
Görmedim alemde misli sen melek soyda gibi
Der Saidi hiç bulunmaz bendeki sevda gibi
İstemem dünya metaın bana eski şal yeter

Kazım Birlik-Arzum Kaldı (Söz: Xodlu Saidi/Müzik: Bekir Karadeniz)