Image
Image

Xodlu Mahcubi

1835-1905. Artvin’in Aşağı Xod (şimdiki adı Aşağı Maden) köyünde doğdu. Asıl adı Mehmet’tir. Doğum ve ölüm tarihleri tam bir kesinlik içermemektedir. Yaşamına ilişkin ayrıntılı bilgi yoktur. Xodlu Hıfzi’nin (1845-1909) Mahcubi’nin ölümü üzerine yazdığı bir şiirinden yola çıkılarak Hıfzi’den daha önceki bir dönemde öldüğü varsayılmaktadır.

Bazı kaynaklarda ise 1912 yılındaki Balkan Savaşına katıldığı ve daha sonraki bir dönemde öldüğü aktarılmaktadır.

Göle’nin Çardaklı köyünde uzun süre imamlık yaptı. Aynı köyde Posoflu Müdami (1914-1968) tarafından bulunan bir cönkte de şiirlerine rastlanan Aşık Mahcubi, ağırlıkla dini olmak üzere sevgi, ayrılık gibi konuları işledi.

Aşık Mahcubi, destanları ve zincirleme şiirleriyle de günümüze önemli örnekler bırakmıştır. Aşık Mahcubi’nin şiirleri değişik gazete, dergi ve araştırmalarda yayınlandı.

Xodlu Mahcubi köyünde öldü ve orada toprağa verildi.

Ayrıca asıl adı Erhans olan Tiflisli Mahcubi (1848-1923) ve asıl adı Doğan Kaya olan Sivaslı Mahcubi (1952) mahlaslı aşıklar/şairler bulunmaktadır.
Kaynak:


Şiirler

Aldı Muradını


Ela gözlü nazlı dilber
Gülen aldı muradını
Al yanaktan buxağını
Bilen aldı muradını

Ah çeker derun-i dilden
Noksan gelir yılı yıldan
Güzel seni ince belden
Salan aldı muradını

Mahcubi düşürdün nara
Bülbüldeki ah u zara
Bulamadım bir gün ara
Bulan aldı muradını

* * *

Bende Buldum


Zemmetmem kimseyi tövbeler olsun
Cümle ayyıbatı ben bende buldum
Benim etmediğim suçum kalmadı
Olmaz fuhşiyatı ben bende buldum

Nekim menhiyatı nehy etmiş mağbut
Endişesiz hakka kılmadım sücut
Yanarsa bi-günah izansız vücut
Eda-i selati ben bende buldum

Yokladım derunum eyledim tetkik
Lisanım kalbimle değil muvafık
Mecliste bir kusur misli münafık
Taşrada rahatı ben bende buldum

Alemde kaldım ben cürm-i bi-adet
Hayvan benden güzel ben ondan eşet
Haceptir işlerim her ahvali bet
Her bir şeyyihati ben bende buldum

Mahcubi yoktur elimde bir sıraç
Hakkın elfatına olmuşum muhtaç
Şefaat eylesin şefi-ül miraç
Bana mazereti ben bende buldum
Gurbet Eldeyim


Beni yardan ayıranın mevladan dönsün yüzü
Körolsun desem hatadır kan ile dolsun gözü
Ara yere engel oldu kafir Moskofun kızı
Öldüğüme gam yemezem yazık gurbet eldeyim

Hasta düştüm gurbet elde döşek silkip saran yok
Yaralarım göz göz oldu merhem edip saran yok
Her taraftan kervan işler bizim elden gelen yok
Öldüğüme gam yemezem yazık gurbet eldeyim

Hasta düştüm gurbet elde araya serdim serim
Her yürekten ah çekende dökerim ecel terim
Gözlerim kaldı kapıda o yar gelmez içerim
Öldüğüme gam yemezem yazık gurbet eldeyim

Varın söyleyin bülbüle dertli dertli ötmesin
Gülünü gülşende koyup sılasın terketmesin
Mahcubi’nin sevdiceği hiç aklından gitmesin
Öldüğüme gam yemezem yazık gurbet eldeyim

* * *

Kızhanım


Nice bir çekeyim firkati nazı
Kar eyledi şirin cana Kızhanım
Alma bu düşkünün ah u zarını
Nice yalvarayım sana Kızhanım

Batum Livaneli vasfın eylesin
Kars ile Erzurum saçını örsün
Alay Gürcistanlı selama dursun
Gene azdır ol ilvana Kızhanım

Bülbüller zar eder güllere karşı
Gel beni ağlatma ellere karşı
Gönderme Mabcubi çöllere karşı
İnsaf edip gel imana Kızhanım

Xodlu Esrari-Gurbet Eldeyim (Söz & Müzik: Xodlu Mahcubi)